Dział Archeologii
Dział Archeologii Muzeum Górnośląskiego posiada największy zbiór zabytków archeologicznych, liczący ponad 350 000 eksponatów. Jest to najliczniejsza kolekcja na Górnym Śląsku. Składają się na nią zabytki pozyskane w trakcie badań archeologicznych, zarówno wykopaliskowych, jak i powierzchniowych, a także dary kolekcjonerów prywatnych lub instytucji. Większość eksponatów pochodzi z terenów Górnego Śląska, ale jest też kolekcja kilkuset zabytków spoza Polski. To właśnie do Działu Archeologii przekazywane są przez Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach zabytki i dokumentacja z badań powierzchniowych w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP). Do najcenniejszych eksponatów należą: unikatowy na skalę kraju instrument dęty z cmentarzyska kultury łużyckiej w Przeczycach, tzw. multanki, zespół zabytków z jedynego odkrytego do tej pory na Górnym Śląsku cmentarzyska warstwowego z późnego okresu wpływów rzymskich w Olsztynie k/Częstochowy, czy pochodzący z Ameryki Północnej ciężarek do miotacza oszczepów (atlatl weight).
Dział Archeologii Muzeum Górnośląskiego jako jedyny w województwie posiada dużą Pracownię Archeologiczną, która zajmuje się zabezpieczaniem i konserwacją zabytków archeologicznych zarówno własnych, jak i powierzonych.
W ciągu ostatniej dekady dział przygotował kilka bardzo interesujących wystaw czasowych, m.in. w 2004 roku wystawę „Bytom przed wiekami” z okazji 750-lecie lokacji miasta, czy sprowadzoną z Rumunii w 2008 roku ekspozycję „Kultura Cucuteni – sztuka i religia”.
Co roku organizowany jest cieszący się rosnącym zainteresowaniem „Piknik Archeologiczny”, a pracownicy działu czynnie włączają się w organizację lekcji muzealnych, warsztatów i wykładów.
Bardzo ważna jest współpraca z sąsiednimi muzeami, Śląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Katowicach, stowarzyszeniami, uczelniami, a także osobami, które pasjonują się archeologią i dziejami Bytomia i okolic. Dzięki temu dział skutecznie może rozwijać działalność edukacyjną i popularyzatorską.
Pracownicy działu są członkami Oddziału Górnośląskiego Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich i Stowarzyszenia Krzemieniarskiego SKAM.
